Η κατάσταση στη Δικαιοσύνη στην Ελλάδα για το 2025 προκαλεί ανησυχίες, καθώς μια σειρά από παρεμβάσεις από την Κυβέρνηση και την ηγεσία του Αρείου Πάγου εγείρουν ερωτηματικά για την ανεξαρτησία των δικαστικών διαδικασιών. Μέτρα όπως η εφαρμογή χρονόμετρων στις δίκες, η εισαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης στα δικαστήρια, οι “τηλεδίκες” καθώς και ο περιορισμός της δημοσιότητας στη διάρκεια των δικών μεταμορφώνουν τον τρόπο που λειτουργεί η Δικαιοσύνη. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα αν αυτές οι αλλαγές υπηρετούν πραγματικά την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα στην απονομή της δικαιοσύνης.
Αυτές οι ρυθμίσεις παρουσιάζονται ως προσπάθειες για ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, ωστόσο, το αποτέλεσμα φαίνεται να είναι αντίθετο. Ο κόσμος φαίνεται ολοένα πιο απομακρυσμένος από τη δικαστική διαδικασία, με περίπου το 60% των πολιτών να δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται το δικαστικό σύστημα, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις. Αυτή η αλλαγή στην αντίληψη των πολιτών αναδεικνύει τις ανησυχίες ότι τα εν λόγω μέτρα ενδέχεται να λειτουργούν ως μηχανισμοί ελέγχου και λογοκρισίας της νομικής σκέψης, αντί να ενισχύουν την ταχύτητα και την αποδοτικότητα της Δικαιοσύνης. Η εικόνα της Δικαιοσύνης στην Ελλάδα παρουσιάζει μια ανησυχητική αναντιστοιχία με τις συνταγματικές επιταγές, θέτοντας σε αμφισβήτηση την κατεύθυνση που έχει πάρει.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φαίνεται να έχει εκτελέσει μεταρρυθμίσεις που, αν και προγραμματίζονται για την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, δείχνουν μέχρι στιγμής να έχουν επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα. Σημαντικό είναι ότι, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το 60% των πολιτών δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται πλέον το δικαστικό σύστημα, αναδεικνύοντας μια αυξανόμενη απογοήτευση απέναντι στη Δικαιοσύνη.
Η έννοια της “ταχείας δικαιοσύνης” εισάγεται στην κοινωνία μας, με στόχο να επιταχύνει τη διαδικασία έκδοσης δικαστικών αποφάσεων. Αντί για τις χρονοβόρες διαδικασίες που συχνά οδηγούσαν σε παραγραφή των αδικημάτων, αναμένεται πλέον οι δικαστικές αποφάσεις να εκδίδονται ταχύτερα. Ειδικότερα, η τεχνητή νοημοσύνη θα παίζει ρόλο στην επιτάχυνση αυτής της διαδικασίας. Συγκεκριμένα, η διάταξη που περιλαμβάνεται στο άρθρο 31 του νόμου 5119/2024 εισάγει περιορισμούς, οι οποίοι ενδέχεται να πλήξουν την ελευθερία του Τύπου και το δικαίωμα πληροφόρησης του κοινού. Το συγκεκριμένο άρθρο περιέχει σημαντικές ρυθμίσεις που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να πραγματοποιείται η δημοσιογραφική κάλυψη σε δικαστικές υποθέσεις.
https://drive.google.com/file/d/1Xb8M_mcOPHlZwF3_K4QREQqcdR2WAUtg/view?usp=sharing
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, είναι πλέον απαγορευμένο να γίνεται οποιαδήποτε μορφή μετάδοσης, είτε ολική είτε μερική, μέσω οποιουδήποτε μέσου, περιλαμβάνοντας την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και το ίντερνετ. Αυτό αφορά επίσης τη χρήση τεχνολογιών όπως η κινηματογράφηση, η μαγνητοσκόπηση, η ηχογράφηση καθώς και η αποτύπωση των διαδικασιών μέσω εξειδικευμένου λογισμικού που μετατρέπει τον προφορικό λόγο σε γραπτό. Αυτή η απαγόρευση ισχύει για τη διαδικασία σε ποινικά, αστικά και διοικητικά δικαστήρια. Μόνο κατ’ εξαίρεση, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει να επιτρέψει τέτοιου είδους κάλυψη, αλλά μόνο εφόσον υπάρχει συμφωνία από τον εισαγγελέα και τα εμπλεκόμενα μέρη. Κανένα κόμμα αλλά ούτε η Δικαστική αρχή, έχουν πάρει θέση για όλα αυτά που θέλουν οι κυβερνώντες να περάσουν.
ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΑΡΘΡΟ 93: https://drive.google.com/file/d/1YJRany-uqzBUfN7DK3vSLzfnXNu5h90Y/view?usp=sharing
Μόνο η Ελλήνων Συνέλευσις αναφέρεται στον νόμο της Δημοσιότητας. Οι διαδικασίες και οι εφαρμογές κάθε πρότασης ή καινοτομίας πρέπει να συνάδουν με το αξιακό σύστημα και να εντάσσονται στις λειτουργικές αρχές της πολιτείας για μια θετική εξέλιξη της κοινωνίας. Σύμφωνα με τον νόμο της δημοσιότητας, οι ενέργειες των δημόσιων αρχών και οι αποφάσεις τους πρέπει να είναι διαφανείς και προσβάσιμες στο κοινό. Αυτή η αρχή ενισχύει τη δημοκρατία και την λογοδοσία, επιτρέποντας στους πολίτες να παρακολουθούν και να αξιολογούν τις δράσεις των κυβερνώντων αλλα και την ίδια την Δικαστική αρχή.
