Η πρόσφατη καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου εναντίον της Ελλάδας για την παραβίαση της Οδηγίας 2014/89/ΕΕ περί θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (ΘΧΣ) δεν είναι απλώς μια νομική ή γραφειοκρατική ήττα. Είναι η επίσημη πιστοποίηση μιας χρονικής, συστημικής αδιαφορίας για τη βιώσιμη διαχείριση των ελληνικών θαλασσών. Η Ελλάδα, παρά τις πολλαπλές προθεσμίες και τις προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξακολουθεί να μην έχει θεσπίσει τα απαραίτητα χωροταξικά σχέδια, αφήνοντας τις θάλασσές μας εκτεθειμένες στην υπερεκμετάλλευση, τη ρύπανση και την ανοργάνωτη ανάπτυξη.
Οι δικαιολογίες κατέρρευσαν. Το ελληνικό κράτος προσπάθησε να δικαιολογήσει τις καθυστερήσεις με επιχειρήματα που το Δικαστήριο απέρριψε ολοκληρωτικά. Αναφέρθηκε στη «πολυπλοκότητα του νομικού πλαισίου», τις «γεωγραφικές ιδιαιτερότητες», ακόμη και στις διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο για την ΑΟΖ, ισχυριζόμενο ότι αυτές εμπόδισαν τον καθορισμό των θαλασσίων ορίων. Ωστόσο, η απόφαση έδειξε ότι αυτές οι δικαιολογίες ήταν αβάσιμες. Η πραγματικότητα είναι απλούστερη: έλλειψη πολιτικής βούλησης.
Οι θάλασσες μας είναι πολυσύχναστα μέρη, όχι μόνο ως πηγές οικονομικής δραστηριότητας (ψάρεμα, τουρισμός, ναυτιλία), αλλά και ως βασικοί πυλώνες των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Ωστόσο, η υπερεκμετάλλευση των πόρων τους, η ρύπανση και η καταστροφή των θαλάσσιων οικοτόπων έχουν φτάσει σε κρίσιμο σημείο. Για να διασφαλιστεί ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες συνυπάρχουν αρμονικά με τη φύση, απαιτείται ένα ολοκληρωμένο εργαλείο που να λαμβάνει υπόψη όλες τις διαστάσεις: οικονομικές, οικολογικές και κοινωνικές. Αυτό το εργαλείο είναι ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ), μια επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση που ενσωματώνει όλους τους παράγοντες και εμπλέκει τους ενδιαφερόμενους στη δημιουργία βιώσιμων λύσεων.
Παρά την αναγκαιότητα του ΘΧΣ, η ελληνική κυβέρνηση δείχνει αδιαφορία, κρυβόμενη πίσω από δικαιολογίες όπως η “πολυπλοκότητα του νομικού πλαισίου”, οι “γεωγραφικές δυσκολίες” ή ακόμη και οι διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο. Αυτές οι δικαιολογίες, όμως, είναι αδύναμες. Η πραγματική αιτία της καθυστέρησης είναι η έλλειψη πολιτικής θέλησης και οι σκοτεινές συμφωνίες που υπονομεύουν τα εθνικά συμφέροντα.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην εφαρμογή του ΘΧΣ είναι η συνεχής υποχώρηση της Ελλάδας απέναντι στις απαιτήσεις της Τουρκίας. Αντί να διεκδικήσει τα δικαιώματά της στην ΑΟΖ, η ελληνική εξωτερική πολιτική φαίνεται να υπακούει στις τουρκικές προσταγές. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα με την αντίδραση της Άγκυρας στη δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου, το οποίο – σύμφωνα με την Τουρκία – περιλαμβάνει διεθνή ύδατα και αμφισβητούμενες περιοχές. Αντί να υπερασπιστεί την κυριαρχία της, η Ελλάδα επιτρέπει την “συγκατοχή” του Αιγαίου με τουρκικά αλιευτικά σκάφη, που εκμεταλλεύονται ανεξέλεγκτα τις ελληνικές θάλασσες.
Ένα ακόμη ερώτημα είναι το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων: Γιατί δεν έχει ενταχθεί σε ένα συνεπές πλαίσιο που να προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον; Αντί να επενδύσει σε πράσινες τεχνολογίες και βιώσιμη ανάπτυξη, η κυβέρνηση φαίνεται να δίνει προτεραιότητα σε πολιτικές που εξυπηρετούν ξένους παράγοντες, εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τη θάλασσα ως απλώς μια οικονομική ζώνη. Πρέπει να τη δει ως μια ζωντανή οντότητα που χρειάζεται προστασία. Η καθυστέρηση του ΘΧΣ δεν οφείλεται σε τεχνικές δυσκολίες, αλλά σε έλλειψη πολιτικής βούλησης και σε υποκειμενικές συμφωνίες που θυσιάζουν το εθνικό συμφέρον. Όταν η Ευρώπη μας καταδικάζει για περιβαλλοντικές παραβιάσεις, δεν καταδικάζει μόνο την αμέλεια μας, αλλά και την προδοσία μιας πολιτικής ηγεσίας που δεν δρα για το όφελος της χώρας, των πολιτών ή του υδάτινου περιβάλλοντος.
Ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να δικαιολογούμαι και να αντιμετωπίσουμε τις πραγματικές αιτίες της κρίσης. Χωρίς ξεκάθαρη στρατηγική και χωρίς θάρρος απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις, οι ελληνικές θάλασσες θα συνεχίσουν να υποβαθμίζονται – και με αυτές, το μέλλον μας.
Ο πολιτικές φορέας Ελλήνων Συνέλευσις Καταγγέλλει όλες τις μεθοδευμένες ενέργειες που διενεργήθηκαν διαχρονικά για την υφαρπαγή, την καταδολίευση και τη λεηλασία των κληρονομικών δικαιωμάτων των Ελλήνων. Αυτές αφορούν την εδαφική κυριαρχία, τον παγκόσμιο πλούτο και την πνευματική ιδιοκτησία των ιθαγενών Ελλήνων, τα οποία εκπορπίστηκαν από εξελληνισθέντες μέσω του δόγματος αλλοεθνείς, καταχραστές και παραχαράκτες.
Η εξωτερική πολιτική μας πρέπει να ασχοληθεί σοβαρά με την τήρηση των συνθηκών και των συμβάσεων που συνεχώς καταπατούνται, καθώς και με τη διεκδίκηση της περιουσίας των προγόνων μας. Μια πραγματική εξωτερική πολιτική είναι αυτή που αντανακλά τη θέση και τη στάση του Έλληνα ως κυρίαρχου οντότητας. Δεν θα ζητήσει τίποτα παραπάνω, αλλά ούτε και τίποτα λιγότερο από τα δικαιώματά του. Αυτή η θέση δεν προσβάλλει κανέναν, αλλά επιβεβαιώνει την ιστορική και νομική βάση των ελληνικών αξιώσεων.
Η καταδικαστική απόφαση είναι μια ευκαιρία να ξεπεραστεί η νοοτροπία της «καθυστερημένης υπακοής». Οι θάλασσες μας δεν αντέχουν άλλη ολιγωρία.
