Το Ελεγκτικό Συνέδριο «ρίχνει» τον προτεραιότητας: Κρίσιμα κενά στον έλεγχο του Δημοσίου
Σε πολλούς φορείς του Δημοσίου λείπει το βασικό εργαλείο διαφάνειας και λογοδοσίας. Το σύστημα εσωτερικού ελέγχου που υποχρεούνται να έχουν από το 2021. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο θεσμικό, αλλά «αγγίζει» καίρια υπουργεία και φορείς, όπως φαίνεται από το πρόσφατο πόρισμα.
Σύμφωνα με τα πορίσματα, σημαντικά κενά εντοπίζονται στις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου των υπουργείων Περιβάλλοντος, Υποδομών, Πολιτισμού, Προστασίας του Πολίτη, Τουρισμού και Κλιματικής Κρίσης. Επιπλέον, μεγάλοι φορείς όπως ο ΕΟΠΥΥ, ο e-ΕΦΚΑ και ο ΟΠΕΚΑ δεν υποβάλλουν εγκεκριμένες οικονομικές καταστάσεις, ενώ παρουσιάζουν «παντελή έλλειψη λογοδοσίας».
Ανεξάρτητες Αρχές – Ανεξέλεγκτες Αρχές; Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους επιβεβαιώνει τα ελλείμματα, καταγράφοντας ότι τον Δεκέμβριο πολλές Αρχές απλώς… δεν απάντησαν στην υποχρέωση υποβολής οικονομικών στοιχείων. Ανάμεσά τους είναι το Ίδρυμα της Βουλής για τον κοινοβουλευτισμό, Η Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων, Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Το Κτηματολόγιο και το Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Ερευνας.
Άλλοι φορείς, όπως η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, η ΕΕΤΤ, η ΕΛ.ΣΤΑΤ και η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, έστειλαν μόνο μερικά στοιχεία, αφήνοντας «κενά». Επίσης, έντονα προβλήματα καταγράφονται στους ΟΤΑ (Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης) και στα νομικά τους πρόσωπα.
Ο νόμος που καθόρισε αυτές τις υποχρεώσεις ψηφίστηκε το 2011, με σκοπό να περιοριστούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου (που σήμερα φτάνουν τα 2,5 δισ. ευρώ) και να ελεγχθεί η σπάταλη. Ωστόσο, όπως δείχνει το πόρισμα, η εφαρμογή του παραμένει ελλιπής με κίνδυνο να γίνει η διαφάνεια… «χαρτί υποσχέσεων».
Το ερώτημα που μένει: Πώς μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά το Δημόσιο, όταν οι μισοί φορείς του δεν ελέγχονται καν από μέσα;
Το πόρισμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποτυπώνει μια σοβαρή και ανησυχητική πραγματικότητα και η συστημική αδυναμία των κυβερνήσεων να διαχειριστούν αποτελεσματικά το δημόσιο χρήμα και να εγγυηθούν διαφάνεια και λογοδοσία. Η εικόνα που προκύπτει δεν είναι απλώς μια μεμονωμένη αποτυχία, αλλά μια βαθιά ριζωμένη κρίση που διαβρώνει τα θεμέλια του δημόσιου τομέα.
Παρά την ψήφιση του νόμου για εσωτερικό έλεγχο το 2021, οι μισοί φορείς του δημοσίου εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς κάποιο οργανωμένο σύστημα ελέγχου. Αυτό δείχνει μια εμφανή περιφρόνηση της νομοθεσίας και εγείρει ερωτήματα για το πόσο μεγάλη ζημιά έχει ήδη προκληθεί τα προηγούμενα χρόνια. Υπουργεία όπως αυτά του Περιβάλλοντος, του Πολιτισμού, της Προστασίας του Πολίτη και του Τουρισμού βρίσκονται σε πλήρη αναρχία. Η έλλειψη οργάνωσης και αποτελεσματικής διαχείρισης επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών και την οικονομική ανάπτυξη.
Ανεξάρτητες αρχές και δημόσιοι φορείς, όπως ο ΕΟΠΥΥ και ο Ε-ΕΦΚΑ, αγνοούν εσκεμμένα τις υποχρεώσεις τους να υποβάλλουν οικονομικά στοιχεία και να λογοδοτούν. Παράλληλα, πολλοί φορείς απαξιώνουν τις νομικές υποχρεώσεις τους, δημιουργώντας ένα κλίμα ατιμωρησίας. Το δημόσιο χρέος παραμένει σε επικίνδυνα επίπεδα, με ληξιπρόθεσμες οφειλές που φτάνουν τα 2,5 δισ. ευρώ. Η αδυναμία ελέγχου των δαπανών οδηγεί σε σπατάλες και διαφθορά, ενώ οι πολίτες αναγκάζονται να τις πληρώσουν μέσω αυξημένων φορολογικών βαρών.
Είναι ανάγκη για Άμεση Δράση. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να αναλάβει ευθύνες και να εφαρμόσει δραστικά μέτρα με εφαρμογή του εσωτερικού ελέγχου σε όλους τους δημόσιους φορείς χωρίς εξαίρεση. Λεπτομερής έλεγχος οικονομικών καταστάσεων, περιουσιακών στοιχείων, ταμείων και μισθολογικών δομών σε όλα τα υπουργεία, δήμους και περιφέρειες με διαφανής παρακολούθηση συμβάσεων, διαγωνισμών και προμηθειών, ώστε να αποκαλυφθούν τυχόν ατασθαλίες.
Μια ειδική επιτροπή πρέπει να ελέγξει τη λειτουργία όλων των υπουργείων, την αποτελεσματικότητά τους και τον τρόπο λήψης αποφάσεων. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός σχεδίου μεταρρυθμίσεων που θα εγγυάται αποδοτικότητα και ορθή διαχείριση των πόρων.
Η κατάσταση που περιγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν αντέχει άλλη αδιαφορία. Οι πολίτες δεν μπορούν πλέον να ανέχονται σπατάλες, διαφθορά και έλλειψη διαφάνειας. Απαιτούμε άμεσες ενέργειες για λογοδοσία κάθε δημόσιου φορέα, τήρηση των νόμων και κυρώσεις για όσους τους παραβιάζουν, μείωση του χρέους μέσω ορθής διαχείρισης, όχι μέσω νέων φορολογικών μέτρων.
Χρειάζεται Δράση, Όχι άλλες δικαιολογίες!
Το κράτος δεν μπορεί να λειτουργεί ως “μαύρη τρύπα”. Η έλλειψη ελέγχου οδηγεί σε ζημιές δισεκατομμυρίων, ενώ οι πολίτες πληρώνουν το τίμημα. Απαιτούμε λογοδοσία τώρα!
Το δημόσιο χρήμα ανήκει στους πολίτες και οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να το σπαταλά ή να το κρύβει. Η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει τώρα.
